paymanshaikhi

پیمان شیخی:
بسياري از صاحب نظران موسيقي معتقدند ارتقاي موسيقي تئاتر كشورمان نيازمند افزايش بودجه، نظارت صحيح و تشكيل آرشيو منظم است و بايد به اين ضرورت‌ها توجه شود.
‌‌سايت ايران تئاتر، با توجه به اهميت موسيقي در تئاتر، با تني چند از آهنگسازان و كارگردانان تئاتر در اين خصوص گفت‌وگوهايي انجام داده‌. آن چه مي‌خوانيد گزارشي از اظهار نظرهاي صاحب نظران و آهنگسازان در حوزه موسيقي تئاتر است.
كمبود بودجه
كمبود بودجه يكي از مشكلات اساسي آهنگسازان تئاتر است كه تقريباً همگي اين هنرمندان به اين معضل اشاره داشته‌اند.
لوريس چكناواريان، آهنگساز پيشكسوت و رهبر افتخاري اركستر سمفونيك ايران است كه چندي قبل نيز اپراي‌"رستم و سهراب" و با كارگرداني بهروز غريب‌پور به صورت نمايش عروسكي در تالار فردوسي و شهرهاي گرگان و مشهد اجرا شد.
وي درباره كمبود بودجه آهنگسازي در تئاتر مي‌گويد:«در برخي مواقع به دليل كمبود بودجه، اين امكان وجود ندارد كه براي يك اثر نمايشي آهنگسازي شود، بنابراين كارگردانان از آثار موسيقي موجود استفاده مي‌كنند، اما چنانچه كارگردان بودجه كافي در اختيار داشته باشد، بهترين كار اين است كه آهنگسازي را دعوت به كار كرده و به او سفارش دهد كه آهنگ نمايش او را بسازد.»
مجيد انتظامي آهنگساز پيشكسوت كشورمان كه سال‌ها در زمينه آهنگسازي فيلم سينمايي و مجموعه تلويزيوني فعاليت داشته، در سابقه كاري خود فعاليت در زمينه تئاتر و آهنگسازي ترانه نيز دارد، با صحه گذاردن بر اين معضل اظهار كرد:«با توجه به بودجه اندك تئاتر، امكان استفاده از سازهاي متنوع و گوناگون در تئاتر وجود ندارد. به همين دليل هم آهنگسازان تئاتر مجبورند يا به وسيله دستگاه‌هاي الكترونيكي آثار خود را ارائه دهند و يا اين كه در نهايت، آثارشان را به صورت تك‌ نوازي ارائه كنند.»
سعيد ذهني از آهنگسازان فعال تئاتر است كه از سال‌هاي دور در رديف اولين آهنگسازان تئاتر كشور پس از انقلاب محسوب مي‌شود. وي چندي قبل نيز آهنگسازي نمايش"اذان صبح" نوشته مهدي متوسلي و كارگرداني محمود فرهنگ را به عهده داشت كه در تالار وحدت اجرا شد.
او نيز بر اين اعتقاد است كه چنانچه بودجه مناسبي براي آهنگسازي تئاتر در نظر گرفته شود، آهنگسازان به جاي سينتي سايزر از سازهاي اورجينال استفاده مي‌كنند، در حالي كه تحت شرايط فعلي، كارگردانان تئاتر نمي‌توانند بودجه مناسبي در اختيار آهنگسازان قرار دهند.
جهانسوز فولادي از آهنگسازان و انتخاب كنندگان قديمي موسيقي است كه از سال‌هاي دور در زمينه آهنگسازي و انتخاب موسيقي براي مجموعه‌هاي تلويزيوني و تئاتر فعاليت دارد. وي كه در حال حاضر انتخاب موسيقي نمايش"پائين، گذر سقاخانه" اثر اكبر رادي و به كارگرداني هادي مرزبان را به عهده دارد، مي‌گويد:«اين واقعيتي است كه تئاتر كشور ما به لحاظ اقتصادي غني نيست و افرادي كه در اين حيطه فعاليت مي‌كنند، بايد عاشق تئاتر باشند؛‌ چرا كه تئاتر به لحاظ مالي جوابگوي نياز هنرمندان آن نيست.‌ به خاطر كمبود بودجه اكثر آهنگسازان تئاتر از سينتي سايزر استفاده مي‌كنند؛ چون اين ساز اين امكان را فراهم مي‌كند كه بتوان نواي سازهاي گوناگون را با آن توليد كرد. هر چند كه اكثر اوقات به درستي از اين ساز هم استفاده نمي‌شود.»
ايليا منفرد‌‌ از آهنگسازان جوان تئاتر كشورمان است كه علي رغم جواني آثار نمايشي متعددي را آهنگسازي كرده است. وي آذر ماه نيز آهنگسازي نمايش"مرد نيك" به كارگرداني امير دژاكام را به عهده داشت كه در تالار قشقايي مجموعه تئاترشهر اجرا شد.
او در مورد كمبود بودجه تئاتر كشور گفت:«اگر بودجه كافي در اختيار كارگردانان تئاتر كه با موسيقي آشنايي دارند، قرار گيرد، آنان هم براي آهنگسازي تئاتر از سازهاي اصلي و اورجينال استفاده مي‌كنند. با هزينه‌هاي اندكي كه براي بودجه تئاتر در نظر گرفته مي‌شود، نه تنها استفاده از سازهاي جداگانه براي اجراي يك قطعه موسيقي كار دشواري است، بلكه حتي امكان اجراي زنده توسط گروه اركستر اجرا كننده قطعه مورد نظر، طي يك شب امكان پذير نيست. بنابراين اكثر كارگردانان تئاتر مجبور مي‌شوند براي آماده شدن قطعه موسيقي نمايش به استفاده از سينتي سايزر تن دهند كه با كمترين هزينه، اصوات سازهاي مورد نظرشان به وجود آيد.»
نياز به آرشيو منظم موسيقي تئاتر
جهانسوز فولادي ضمن بيان گفت‌وگوهايش با مركز هنرهاي نمايشي، به ايجاد آرشيو منظم موسيقي تئاتر اشاره كرد و گفت:«خوشبختانه طي سال‌هاي گذشته، غني‌ترين آرشيو موسيقي را تهيه كرده‌ام. من اين آرشيو را متعلق به كشورم، مردم، دانشجويان و جوانان مي‌دانم. بنابراين قصد دارم پس از پايان زندگي‌ام آن را در اختيار دولت قرار دهم؛ چون همچنان در آرزوي اين هستم كه روزي صاحب يك فرهنگستان صدا شويم.»
پري صابري كارگردان تئاتر و از جمله افرادي كه معمولاً در آثارش روي موسيقي تأكيد بسياري دارد، در اين خصوص مي‌گويد:«موسيقي جزء استخوان‌بندي نمايش است و نمايش تنها محدود به گفت‌وگو و كلام نمي‌شود؛ كلام افراد نيز موسيقي آن‌ها به حساب مي‌آيد. به هر حال به اعتقاد من ايجاد يك آرشيو منظم موسيقي تئاتر در شرح وظايف مركز هنرهاي نمايشي است. همان طور كه سال‌هاست آرشيو فيلم تئاتر در مركز هنرهاي نمايشي به وجود آمده است، براي به وجود آوردن چنين آرشيوي نياز به هزينه چنداني نيست و كافي است از آثار موسيقي آماده شده براي نمايش‌ها كپي تهيه شده و در محل خاصي نگهداري شود.»
ايليا منفرد آهنگساز تئاتر نيز در مورد نبود آرشيو منظم موسيقي تئاتر گفت:«متأسفانه هيچ گونه آرشيوي براي موسيقي تئاتر وجود ندارد، در حالي كه بايد اين امكان فراهم شود كه موسيقي تئاتر ضبط و نگهداري شده و همچون آثار شاخص كه طي سال‌هاي گذشته ساخته شده‌اند، به فراموشي سپرده نشوند.»