paymanshaikhi

پيمان شيخي:
نشست مطبوعاتي ششمين جشنواره سراسري تئاتر بانوان با حضور علي‌اكبر قاضي‌نظام(مدير هنرهاي نمايشي سازمان فرهنگي ـ هنري شهرداري) و اعظم بروجردي(دبير جشنواره) در سازمان فرهنگي ـ هنري شهرداري برگزار شد.
به گزارش سايت ايران تئاتر، در اين نشست عباس غفاري(مدير اجرايي)، الكا هدايت(مسئول بخش بين‌الملل)،‌ ندا هنگامي(بازبين بخش شهرستان‌ها) و افشين خورشيدباختري(مسئول نشريه روزانه و كاتالوگ) و جمعي از خبرنگاران رسانه‌ها نيز حضور داشتند.
در ابتداي اين نشست، عباس غفاري دبير اجرايي ششمين جشنواره سراسري تئاتر بانوان، با اشاره به زمان آغاز به كار جشنواره گفت:«دبيرخانه اين جشنواره از دي ماه سال گذشته آغاز به كار كرد و 27 دي ماه اولين فراخوان خود را منتشر كرد كه طي اين فراخوان پايان مهلت ارسال آثار 27 اسفند ماه اعلام شد، اما بنا به تقاضاي زياد متقاضيان، اين زمان تا 20 فروردين ماه تمديد شد.»
وي در ادامه افزود:«در ابتداي امر با حجم گسترده‌اي از متون ارسالي مواجه شديم كه موجب تعجب‌مان شد. ‌900 متن ‌‌به دبيرخانه جشنواره ارسال شده بود‌. از بين متون ارسالي تعداد 748 متن مربوط به بخش صحنه‌اي، 100 متن مربوط به بخش خياباني و 52 متن متعلق به بخش عروسكي بود كه بلافاصله توسط هيئت بازخواني مورد بازخواني قرار گرفتند و اين كار طي 40 روز انجام شد. پس از بازخواني متون ارسالي، 82 متن تصويب شد كه البته بعضاً پيش مي‌آمد كه يك متن توسط سه يا چهار گروه نمايش براي اجرا ارائه شده بود و ما بايد براي تمامي اين نمايش‌ها امكانات مناسب اجرايي فراهم مي‌كرديم كه در اين راستا با مركز هنرهاي نمايشي صحبت‌هايي شد تا اداره برنامه‌هاي تئاتر به عنوان محل تمرين گروه‌هاي متقاضي شركت در جشنواره در اختيار ما گذاشته شود. همچنين با فرهنگسراها رايزني شد تا برخي از گروه‌ها را پوشش دهند.»
وي اضافه كرد:«امسال براي نخستين بار بخش بين‌الملل به جشنواره اضافه شد كه پس از بررسي توسط ستاد برگزاري جشنواره بانوان، گروه‌هاي نمايشي از كشورهاي آلمان، فرانسه، هندوستان، افغانستان و ژاپن به جشنواره راه پيدا كردند كه در راستاي اجراي اين گروه‌ها بهروز غريب‌پور(مديرعامل خانه هنرمندان ايران) ما را ياري كرد تا علاوه بر اجرا، ورك شاپ آن‌ها نيز در خانه هنرمندان ايران برگزار شود. همچنين گروه نمايش آلماني نيز با همكاري فرهنگسراي بهمن در اين فرهنگسرا اجرا خواهند داشت.»
در ادامه اين نشست، اعظم بروجردي دبير ششمين جشنواره سراسري تئاتر بانوان ‌گفت:«امسال دومين سالي است كه جشنواره تئاتر بانوان به صورت مستمر و بدون وقفه برگزار مي‌شود. هدف ما از برگزاري جشنواره بانوان، مطرح كردن ارزشمندي زنان و الگوسازي از زنان شاخص، براي جوانان كشورمان است. اميدواريم با ياري خدا روزي فرا برسد كه در تمام آثار هنرمندان اين جشنواره نسبت به مقام و منزلت زنان توجه شود،‌ اما متأسفانه اكثر متون ارسالي ‌از زاويه ضعف زنان به مسائل و مشكلات آن‌ها پرداخته‌اند‌‌. ما در جامعه‌مان به اين احساس نرسيده‌ايم كه زنان نيرومند هستند و توانايي ايستادگي در مقابل مشكلات را دارند. در حالي كه زنان زيادي را ديده‌ايم كه در جنگ، انقلاب و مسائلِ روزمره زندگي با مشكلات مبارزه كرده‌اند و بار زندگي روي دوششان است. همچنين زنان برجسته‌اي‌ در طول تاريخ كشورمان وجود داشته‌اند، ولي به دليل مورد توجه قرار نگرفتن، مهجور باقي مانده‌اند.»
وي در ادامه افزود:«بازخوانان جشنواره بانوان مجبور بودند كه از ميان 900 متن، متوني را انتخاب كنند كه در راستاي سياست جشنواره باشد. هر چند كه كيفيت آثار نسبت به سال‌هاي قبل بسيار قوي‌تر بوده و قابليت اجراي عمومي داشت، اما آن چيزي ‌كه ‌مد نظرمان باشد، كم بود. به اعتقاد من اگر بخواهيم به كيفيت مطلوب جشنواره برسيم شايد 10 سال ديگر راه باقي مانده باشد. بايد پژوهش كنيم تا جشنواره بانوان فقط محل ارائه ضعف زنان نباشد و قدرتمندي آنان نيز مطرح شود.»
سپس علي‌اكبر قاضي‌نظام(مدير هنرهاي نمايشي سازمان فرهنگي ـ هنري شهرداري تهران) گفت:«همواره در جشنواره‌هاي مختلف سيل آثاري ديده مي‌شود كه شايد هيچ ربطي به موضوع جشنواره نداشته باشند يا حتي ديده مي‌شود كه يك نمايش در چند جشنواره با موضوعات مختلف حضور پيدا مي‌كند. متأسفانه طبق بررسي كه صورت گرفته، ما نمايشنامه‌هاي جديدي در اختيار نداريم و غالب نمايشنامه‌ها تكرار مي‌شوند. البته اين اشكالي ندارد و تا حد و اندازه‌اي قابل درك است. به اعتقاد من بايد دوستان نويسنده را دعوت كنيم و آن‌ها را به نگارش علاقه‌مند كنيم تا مخاطبان كارهاي جديدي ببينند.»
قاضي‌نظام با اشاره به اين كه يكي از كاركردهاي تئاتر اين است كه مسائل و معضلات جامعه را ببينند، خاطر نشان كرد:«با توجه به اين كه كارگردانان حرفه‌اي در اين جشنواره حضور دارند، فكر مي‌كنم جشنواره تئاتر بانوان مسير خود را پيدا كرده و رو به جلو در حال حركت است. البته اين بدان معني نيست كه نقاط ضعفي وجود ندارد. اميدوارم بتوانيم در آينده از كشورهاي هم زبان و هم جوارمان نيز براي حضور در اين جشنواره دعوت كرده و جشنواره را به صورت بين‌المللي برگزار كنيم.»
در پايان نشست، ندا هنگامي مسئول بخش شهرستان‌هاي جشنواره در پاسخ به خبرنگار سايت ايران تئاتر مبني بر اين كه در خصوص اجراي عمومي گروه‌هاي شهرستاني چه اقداماتي انجام شده، گفت:«در مورد گروه‌هاي تئاتري شهرستاني بايد بگويم كه اين گروه‌ها نسبت به سال‌هاي گذشته پيشرفت بسيار خوبي داشته‌اند، خصوصاً در بخش كارگرداني، در شهرهاي بسيار دور كه از امكانات كمي نيز برخوردارند، پيشرفت‌هاي خوبي مشهود است.»
وي اضافه كرد:«از بين 14 گروه نمايشي، هفت نمايش را براي شركت در جشنواره انتخاب كرديم كه شايد در مقام قياس با آثار نمايش تهراني، در يك سطح نباشند ولي به جرأت مي‌توان گفت كه كارهاي خوب و مطلوبي بودند كه با نگاه موشكافانه‌اي در طراحي، كارگرداني و يا متون نمايشي به موضوع جشنواره پرداخته‌اند. در مورد اجراي عمومي اين گروه‌ها بايد بگويم كه اين اتفاق مستلزم وجود امكانات مناسبي است كه متأسفانه ما در اختيار نداريم، ولي اميدواريم اين گروه‌ها در شهرستان‌هايشان امكان اجراي عمومي داشته باشند. همان طور كه در شهر كازرون با يكي از مسئولان ارشاد مواجه شديم كه امكانات خوب اجرايي براي گروه‌هاي نمايشي حرفه‌اي تئاتر به وجود آورده بود. اميدوارم اين امكانات در ساير شهرستان‌ها نيز براي گروه‌ها به وجود بيايد.

پيمان شيخي:
بخش اول سمينار پژوهشي"تئاتر و مخاطب" با سخنراني دكتر اردشير صالح‌پور ادامه يافت.
صالح‌پور گفت:«اعتبار تئاتر به موجوديت عنصري انساني به نام"مخاطب" است. به گفته پيتر بروك تئاتر بعد از تمرين به ملال و تكرار نزديك مي‌شود و نياز به اجرا دارد كه در اين عرصه تئاتر، زندگي پيدا مي‌كند و با حضور تماشاگر تكميل مي‌شود.»
وي در ادامه افزود:«در تئاتر جدا از اهميت و مترادف عناصري چون بازيگر و صحنه به عنصري حيات بخش و كارساز به نام مخاطب مي‌رسيم كه عنصر مكمل تئاتر است كه در كفه ديگر ترازوي تئاتر نقش حياتي دارد. به اعتقاد من تئاتر در وحله نخست يك تفريح و تفنن است، البته به معناي اين كه لذت ايجاد مي‌كند و ما را به طيب خاطر هدايت مي‌كند. تئاتر بايد جذبه داشته باشد؛ چرا كه نخستين گامي است كه اشتياق دنبال كردن ماجرا را به وجود مي‌آورد. در غير اين صورت اولين ميخ را به تابوت خود كوبيده است. تئاتر عاميانه خودمان نيز با تكنيك‌هاي رايج خودشان جذب مخاطب كرده‌اند. براي مثال تعزيه يكي از پرمخاطب‌ترين گونه‌هاي نمايشي ايران بوده؛ چرا كه به صورت خودجوش اجرا مي‌شود و ضرورت وجودي آن نيز مردم هستند و براساس زمينه‌هاي فكري، فرهنگي و هنري ايران اسلامي حركت كرده است.»
صالح‌پور در پايان كمك بخش خصوصي به تئاتر را راه تازه‌اي در جهت جذب مخاطب عنوان كرد.
در ادامه شيوا مسعودي در خصوص"بازشناسي دريافت مخاطب و نمايش عروسكي" گفت:«مخاطب، دليل خلق اثر هنري است و اثري كه ديده نشود، مرده است. هنرمند نيز به گمان بسياري نه براي لذت خود بلكه براي لذت مخاطب كار مي‌كند. مخاطب است كه با نوع خوانش از يك اثر هنري، آن را دريافت مي‌كند.»
وي در ادامه افزود:«ويژگي ممتاز تئاتر نسبت به ساير هنرها خلق اثر است. اين كه با مخاطب ارتباط خطي و دو سويه دارد، ولي در تئاتر عروسكي اين ارتباط به صورت مثلثي به وجود مي‌آيد. در حوزه تئاتر عروسكي عنصر عروسك موجب تكوين كاركردهاي متفاوتي براي تماشاگر يا مخاطب مي‌شود. عروسك در جايگاه موجود بي جان كه بر صحنه جان مي‌بخشد، تجلي گاه خيالات،‌ آرزوها و باورهاي خالقش مي‌شود. ماهيت ساختگي عروسك قابليت عينيت دادن قلمروهاي گوناگون وسيعي را به آن مي‌بخشد.»
دكتر بهزاد قادري نيز تئاتر و اصول زيبايي شناختي مخاطب در گذر زمان در حضور تماشاگر را همچون يكي از محورهاي تعيين كننده اصول زيبايي شناختي دانست و افزود:«مخاطبان تئاتر در يونان باستان از سوي قدرت حاكم انتخاب مي‌شدند. اريكا فيشكر ليختن مي‌گويد: "در قرن پنجم ميلاد هر سال در آتن چهار جشنواره روستايي، لناياي، آنستريا و ديوينزه بزرگ كه جشن"مادر شهر" است، برگزار مي‌شد. آن سه جشن اول چون آئيني هستند، آغازشان براي ما مشخص نيست، ولي چهارمي برخواسته از آتن و قدرت خودكامه وقت بود. اگر اين آئين‌ها را نگاه كنيم نمايشنامه‌هايي وجود دارند كه با شور سر و كار دارند و بحث آن‌ها در ‌مور‌د قانون است. آتن از يك سو اين خودكامگي را داشت و از سوي ديگر جناح مخالفي پيش آمد كه قصد داشت وضعيت را تعديل كند. بنابراين اين جناح به مردم نياز و اعتقاد داشت. از طرف ديگر بايد سرمايه‌داري ايدئولوژيكي انجام مي‌شد و وزيري انتخاب مي‌كردند كه مجري اين وضعيت باشد. او با سرمايه‌داران تماس مي‌گرفت تا در اين تئاتر سرمايه‌گذاري كنند. در گذر زمان مي‌بينيم كه مردم در اين جا بايد نقش پررنگي مي‌داشتند. بنابراين مي‌بينيم كه در نمايشنامه‌هاي آ‌ن‌ها گروه همسرايان نقش دارند. در تراژدي‌هايي كه به ما رسيده"نرينه ‌محوري" داريم نه"مادينه ‌ محوري". در حالي كه در جشنواره‌هايي كه ميان مردم بوده‌، با كمدي بيشتر سازگار بوده‌اند.»
وي در ادامه افزود:«ارسطو سلسله مراتبي براي ژانرها و نمايش‌ها قائل است. او تراژدي را درجه يك حساب مي‌كند و كمدي را پايين مي‌آورد. ارسطو اولين سنگ بناي"گوسفند صفتي" را با اصطلاح"كاتارسيس" به وجود آورد.»
در پايان اين بخش از سمينار دكتر مجيد سرسنگي گفت:«جاي مديران فرهنگي در اين سمينارها خالي است؛ چرا كه طي دو سال اخير برگزاري اين سمينارها نقطه عطفي محسوب مي‌شود و بسيار ارزنده است كه پژوهشگران با سختي فراوان نيز اين مقالات ارزنده را آماده مي‌كنند.»
وي خاطر نشان كرد:«قرار بود كه به مناسبت اين سمينار كتابي در مورد"تماشاگر تئاتر" نوشته سوزان بِنِت به چاپ برسد كه قدري به طول انجاميد. اميدوارم با همت دكتر ناصربخت اين كتاب چاپ شده و در اختيار علاقه‌مندان قرار گيرد.»